Haarlemse bedriegertjes

Voelt u zich Europeaan? Ik niet erg vaak. Voelt u zich Nederlander? Ik wel. Voel ik me Utrechter omdat Eemnes in de provincie Utrecht ligt? Nah. Eemnesser ben ik dan weer wel.
In de discussie over de rommelfusie van Remkes wees iemand mij op het noodzakelijke verband tussen een gemeente en de gemeenschap. In Nederland heb je kleine gemeenschappen (Vreeland, 1800 inwoners) en grote (Amsterdam, 800.000 inwoners). Ik ging als kind naar school in Rozendaal, een zelfstandige gemeente met 1500 inwoners. Dat lag tegen de gemeente Rheden aan, waarin al sinds mensenheugenis acht dorpen, dus acht gemeenschappen, bestuurd werden. Velp, mijn geboorteplaats, is een stuk groter dan Rheden, maar zo heet de gemeente nu eenmaal. Het gemeentehuis staat in De Steeg.
Vreeland is nu gemeente Stichtse Vecht, zo’n aanduiding die weinig mensen wat zegt. De inwoners voelen zich net zomin Stichtse Vechters als ik mij vroeger inwoner van de gemeente Rheden voelde.
Je kunt het bestuur van gemeenschappen het beste overlaten aan die gemeenschap zelf. Dat is een belangrijk democratisch uitgangspunt. Daarom zijn staten soeverein, daarom decentraliseert de rijksoverheid al enkele decennia taken, met veel succes. Als een Vreelander bij de wethouder wil informeren of de toekomst van de enige school in het dorp wel gewaarborgd wordt, strandt hij of zij hoogstwaarschijnlijk in Maarssen bij een ambtenaar die nog nooit in het dorp geweest is. Hoe gaat dat in Rozendaal? ‘s Ochtends hoef je niet eens een afspraak te maken, je loopt gewoon het gemeentehuis binnen. Er wordt al sinds een jaar of acht niet meer gesproken over herindeling. Het gaat goed, het college wordt gevormd door keurige wethouders van keurige plaatselijke partijen en niemand klaagt over loodzware opgaven. Een vergevingsgezinde gemeenschap, met een bescheiden gemeentelijk bestuur, dat weet wat er speelt. En iedereen beseft dat de loonschalen van hun ambtenaren wat lager liggen dan die van hun collega’s in Amsterdam.
Laren is een dorp met een rijke traditie, een enorme naambekendheid en een grote aantrekkingskracht op mensen die er een dagje op uit zijn. Te klein om te besturen? Dat is een kwestie van geloof, niet van wetenschap. Laren is dubbel zo groot als Renswoude en zeven keer zo groot als Rozendaal. Maar Laren heeft pech: het dorp ligt in Noord-Holland, de provincie waar Johan Remkes de scepter zwaait. De provincie heeft niet meer zoveel te doen als vroeger. Misschien is het dus wel uit verveling dat het college van gedeputeerden aldaar naar de kaart staart. En in het uiterste oosten wat kleine dorpen heeft ontdekt. Dat daar tradities zijn, waarvan het handig is als je die aanvoelt in het bestuur, staat niet helemaal scherp op het netvlies. In Laren hebben ze een St. Jansprocessie, in Blaricum rijden ze rondjes met oldtimers en in Eemnes hebben we tractorpulling. Dat is van een afstandje allemaal ongeveer hetzelfde.
Nu moet er een gebrek aan bestuurskracht worden aangetoond, want zo staat het in de wet. Daarna kan Remkes de boel fuseren, want hij heeft gelobbied voor een wetswijziging zodat de tweede kamer er tegenwoordig niets meer van hoeft te vinden. Zo heeft hij een oplossing voor elkaar gekregen, waar een probleem bij gezocht wordt. Het moet ook allemaal heel snel, want als je de kiezers er over aan het woord laat in 2018, wordt het niks. Die verkiezingen worden dus uitgesteld zodat we per 2019 in de gemeente HBEL wonen, of Gooi Noord of hoe het ook mag gaan heten.
De dorpen zijn nu in rep en roer. In Huizen maken ze zich zorgen over hun opgepotte geld, maar ze zijn nog banger dat dat wordt ingepikt door Hilversum. In Blaricum heerst het geloof dat fusie een van buiten naderend onheil is waar je niets aan kunt doen, in Eemnes maakt menigeen zich zorgen over het te snel volbouwen van de weidse uitzichten. En in Laren gaat het op zijn Larens: in fraaie bewoordingen roept elke fractie wat anders, getuige de Gooi- en Eemlander van vanochtend.
De grote lijn? Niemand is enthousiast over de rommelfusie van Remkes. Wat dan wel – daarover zijn verschillende ideeën. Sommige partijen willen zelf een BEL-fusie aanvragen, anderen pleiten voor een overstap voor het Gooi naar Utrecht, Eemnes wil de BEL Combinatie versterken en voorlopig eerst maar eens gaan uitzoeken wat de inwoners ervan denken.
Persoonlijk vind ik alles waar de kiezer niks van mag vinden, een slecht idee; en moeten we in het bestuur geen problemen zoeken bij oplossingen, maar andersom. Verder valt er met mij best te praten over de inrichting van het bestuur in Nederland. Je zou de provincies kunnen inruilen voor een stuk of vijftig regio’s met een grote plaats als centrum. Je zou moeten bedenken hoe kleine kernen iets te zeggen houden over inrichting, subsidiebeleid, plaatselijke feesten, voorzieningen en het verenigingsleven. Dat zijn mogelijkheden om het bestuur te innoveren. Maar alles laten zoals het is en een HBEL-fusie forceren – daarvan heeft nog niemand mij de voordelen kunnen uitleggen.
In de gemeente Rozendaal dringt van de discussies in Blaricum, Eemnes en Laren allemaal weinig door. Daar zijn ze druk met het beantwoorden van vragen van inwoners die zonder afspraak binnenwandelen. En met het onderhoud van de Bedriegertjes, die ik me uit mijn jeugd nog herinner. Als je op sommige tegeltjes stapte, werd je natgespoten.
In Noord-Holland hebben ze ook bedriegertjes. U vindt ze in Haarlem.
0 nieuw

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s